Get Adobe Flash player
Start Porady Strażaka Ratownictwo przedmedyczne

Ratownictwo przedmedyczne

Zanim zaczniesz ratować

Dobrze byłoby, gdyby każdy z nas znał podstawy udzielania pierwszej pomocy, aby umieć zachować się w różnych przypadkach, które spotykamy w swoim życiu. Oto garść porad, które nam w tym pomogą.

Jeśli masz do czynienia z ofiarą tragicznego wypadku, zawsze stosuj się do poniższych zasad.

Najpierw ostrożnie zbadaj ofiarę. Podchodząc do poszkodowanego należy ocenić jego miejsce pod kątem bezpieczeństwa dla siebie i chorego (główna zasada to: bezpieczeństwo ratownika jest zawsze najważniejsze). Również ze względu bezpieczeństwa do leżącej ofiary podchodź od strony głowy.

Sprawdź jego reakcję. Spytaj się "Co się stało?", jeśli nie odpowie - uszczypnij go pod nosem.

Sprawdź: czy język, wydzieliny lub jakieś obce ciało nie blokuje dróg oddechowych ofiary? Jeśli drogi oddechowe nie są drożne, oczyść je. Delikatnie odchyl jego głowę do tyłu - często ten ruch przywraca normalny oddech.

Czy ranny oddycha? Jeśli nie, zastosuj sztuczne oddychanie.

Czy ma tętno? Jeśli nie ma, serce nie pracuje. Zastosuj reanimację.

Czy ma krwotok? Jeśli jest, staraj się go zatamować.

Jeśli przestało pracować serce, poszkodowany nie oddycha trzeba natychmiast wezwać pogotowie. W tym czasie druga osoba musi bez zwłoki rozpocząć ratowanie ofiary. Tak samo należy postąpić, kiedy mamy do czynienia z poważnym krwotokiem lub poważnym urazem głowy. Jeśli jesteś sam, chwilę czasu na wezwanie pogotowia będziesz miał po wykonaniu pierwszych 4 serii reanimacji.

W niektórych przypadkach można bezpiecznie zmieniać położenie ciała rannego. Gdy jednak ofiara ma poważne obrażenia szyi lub pleców, nie wolno jej ruszać - chyba że ratujemy ją przed pożarem, wybuchem itp.

Sprawdź, czy ofiara nie ma uszkodzonego kręgosłupa.

U ofiar wypadków samochodowych zawsze musisz podejrzewać uszkodzenie kręgosłupa.

Dopilnuj, by ranny leżał i był spokojny.

Jeśli wymiotował - a masz pewność, że nie uszkodził kręgosłupa - ułóż go na boku w pozycji bocznej ustalonej, by się nie udusił.

Okryj go kocami lub płaszczami, by nie tracił ciepła.

Jeśli to konieczne, rozetnij ubranie. Nie zdzieraj ubrania z poparzonych miejsc, chyba że wciąż się tli.

Uspokój ofiarę i sam zachowaj spokój. To pozwoli rannemu opanować strach, dzięki czemu nie wpadnie w panikę.

Nie podawaj płynów osobie nieprzytomnej lub półprzytomnej, jak też osobie skarżącej się na ból brzucha ( obrażenia narządów wewnętrznych ).

Nie próbuj jej cucić, poklepując bądź potrząsając nią, ponieważ osoba taka po dojściu do siebie w pierwszym odruchu może spróbować ci oddać.

Wśród rzeczy ofiary poszukaj informacji o szczególnych jej problemach zdrowotnych - alergiach lub chorobach wymagających specjalnego postępowania - ewentualnie bransoletki lub wisiorka, które by o tym informowały.

Nie zabieraj ze sobą dokumentów poszkodowanego. Przekaż je lub lepiej wskaż gdzie leżą osobie upoważnionej (rodzina, policja).

Naucz się udzielania pierwszej pomocy, czyli techniki ratowania.

Zatrzymanie krążenia

Termin zatrzymanie krążenia i oddychania oznacza zaburzenia czynności serca i oddychania. Zatrzymanie krążenia prowadzi do śmierci. W wyniku zatrzymania krążenia tlen przestaje być dostarczany do narządów i tkanek. Najmniej odporny na brak tlenu jest mózg. Po 3 – 5 min. dochodzi do obumierania komórek mózgu, potem kolejno innych narządów. W razie zatrzymania krążenia ratujący musi jak najszybciej rozpocząć reanimację, czyli masaż serca i sztuczne oddychanie. Reanimację czyli ożywianie stosuję się po to, by organizm ratowanego sam mógł podjąć czynności serca i oddychania.

Objawy zatrzymania krążenia

-          utrata przytomności

-          brak wyczuwalnego tętna na dużych tętnicach

-          zatrzymanie oddechu

Metoda postępowania:

Ułóż ratowanego na wznak na twardym podłożu

Sprawdź czy ratowany ma wyczuwalne tętno. Najlepiej robić to na tętnicy szyjnej lub na tętnicy udowej. Tętno można mierzyć dwoma palcami lub trzema (wskazującym, środkowym, serdecznym).

Sprawdź czy ratowany oddycha.

Aby sprawdzić czy ratowany oddycha, klękamy przy głowie ratowanego, odginamy ją do tyłu i przykładamy ucho do twarzy ratowanego jednocześnie obserwując ruchy klatki piersiowej ratowanego.

Jeśli okaże się że u ratowanego nie stwierdziliśmy oddechu i tętna rozpoczynamy reanimację. Zanim jednak rozpoczniemy reanimację musimy udrożnić drogi oddechowe poszkodowanego.

Usuń palcem zabezpieczonym rękawiczką z jego ust sztuczną szczękę, resztki jedzenia, wymiociny, ciało obce.

Odegnij głowę do tyłu tak aby broda była skierowana ku górze. Zapobiegniesz zapadnięciu się języka i zatkaniu dróg oddechowych.

Reanimację zacznij od sztucznego oddychania metodą usta-usta.

Nabierz powietrza i wdmuchaj je do ust, zaciskając palcami jego nos. Po dwóch wdmuchnięciach powietrza rozpocznij masarz serca.

Ułóż lewą dłoń na dolnej części mostka, prawą na lewej i uciśnij mostek, nie zginając rąk w łokciach. Reanimację przy jednym i dwu ratownikach prowadzimy w takim samym stosunku częstości  uciśnięć i ilości wdmuchiwanego powietrza  30 uciśnięć / 2 wdmuchnięcia. Uciskaj mostek 100 – 120 razy na minutę. Po około minucie reanimacji sprawdź czy ratowany ma wyczuwalne tętno i czy oddycha, jeśli nie, prowadź reanimację aż do skutku lub do przejęcia poszkodowanego przez zespół pogotowia. Jeśli sztuczne oddychanie prowadzone jest skutecznie, to klatka piersiowa powinna po każdym wdechu unosić się a następnie opadać. Jeśli ruchy klatki piersiowej są niewidoczne, popraw ułożenie głowy i sprawdź czy drogi oddechowe są drożne.

Zadławienie

Zadławienie jest następstwem zablokowania przepływu powietrza w drogach oddechowych. Jest to spowodowane drobnymi przedmiotami lub pokarmem. Całkowite zablokowanie przepływu powietrza powoduje śmierć mózgu w ciągu 3 – 5 min.

Objawy

-          gest rękami w kierunku szyi

-          krztuszenie się

-          słabe nie skuteczne wykrztuszanie

-          sine zabarwienie skóry

-          drgawki

-          utrata przytomności

Jeśli widzisz charakterystyczny gest natychmiast oceń sytuację.

Inaczej będziesz ratował osobę przytomną, a inaczej nieprzytomną, małe dziecko, osobę dorosłą, kobietę w ciąży.

Przytomnemu ratowanemu zwięźle powiedz, w jaki sposób chcesz mu pomóc.

Stań za ratowanym, obejmij go rękami. Jedną dłoń zwiń w pięść połóż ją tak aby kciuk przylegał do brzucha nieco powyżej pępka.

Następnie obejmij pięść drugą dłonią.

Najskuteczniejsze jest gwałtowne uciśnięcie brzucha ratowanej osoby.

Jeśli ratujesz kobietę w ciąży ucisk brzucha zastąp uciskiem mostka. Uderz w mostek jeśli ucisk okaże się nie skuteczny.

Jeśli zadławiło się dziecko poniżej roku życia a jest przytomne, połóż je na swojej twarzą w dół, tak aby głowa znajdowała się niżej.

Uderz kilkakrotnie w plecy pomiędzy łopatkami.. Jeśli ciało obce nie zostało wypchnięte, odwróć dziecko na plecy, trzymając je nadal głową w dół.

Przyłóż palec wskazujący i środkowy do mostka poniżej sutków. Kilkakrotnie gwałtownie uciśnij mostek w dół, uciśnij mostek na głębokość 2 – 2,5 cm. Jeśli i to okaże się nieskuteczne, próbuj na przemian uciskać mostek i uderzać w plecy.

Jeśli dziecko poniżej roku straci przytomność, połóż je na plecach. Udrożnij drogi oddechowe, odchylając głowę dziecka, podciągając jego brodę do góry. Sprawdź czy dziecko oddycha, jeśli nie rozpocznij sztuczne oddychanie.

Zadławienie (ratowany nieprzytomny)

Jeśli dorosły straci przytomność, ułóż go na plecach. Udrożnij drogi oddechowe, odchylając głowę ratowanego do tyłu,podciągnij jego brodę do góry, aby nie dopuścić do zapadnięcia się języka i zatkania dróg oddechowych. Sprawdź czy ratowany oddycha. Jeśli nie, natychmiast rozpocznij sztuczne oddychanie. Jeśli nie możesz wdmuchnąć powietrza do ust ratowanego gwałtownie uciśnij jego brzuch.

Gwałtownym ruchem od siebie i w kierunku głowy ratowanego wepchnij dłonie w brzuch. Jeśli za pierwszym razem ciało obce nie zostanie wypchnięte z dróg oddechowych ratowanego próbuj kilka razy.

Pozycja bezpieczna

Największym niebezpieczeństwem dla osoby nieprzytomnej jest możliwość zachłyśnięcia. Ułożenie na brzuchu z głową w bok powoduje, że ewentualne wymiociny, krew czy ślina będą wypływały na zewnątrz i tym samym nie dostaną się do dróg oddechowych. Stąd nazwa – pozycja bezpieczna. W pozycji tej powinien być ułożony każdy, kto prawidłowo oddycha, ma wyczuwalne tętno i nie doznał urazu kręgosłupa.

Odegnij głowę ratowanego do tyłu. Oczyść jamę ustną z resztek pokarmu, śliny, wymiocin, wyjmij ciała obce oraz sztuczną szczękę. Delikatnie przekręć głowę ratowanego na bok.  Następnie połóż prawą rękę ratowanego jak najbliżej tułowia lub nad głowę. Zdecydowanym ruchem przewróć ratowanego na swoją stronę. Zegnij nogę ratowanego. Następnie zegnij w łokciu rękę ratowanego.  Jeśli trzeba sprawdź ułożenie ratowanego. Sprawdzaj co 1 – 2 minuty tętno i oddech. Jeśli nastąpi zatrzymanie krążenia rozpocznij reanimację.

Utrata przytomności

Na skutek zaburzeń świadomości człowiek może  stracić orientację. Świadomość może być zaburzona w różnym stopniu: powierzchownie i na krótko (omdlenie) lub głęboko i przez dłuższy czas (śpiączka). Z ratowanym , który ma zaburzenia świadomości, na ogół nie można nawiązać logicznego kontaktu słownego, nie reaguje na bodźce zewnętrzne np. uciśnięcie ręki, im głębsza jest utrata przytomności, tym sytuacja jest groźniejsza i wymaga szybszego działania.

Objawy utraty przytomności:

-          zaburzenia orientacji

-          brak reakcji na ból

-          brak reakcji na bodźce zewnętrzne

-          brak logicznego kontaktu słownego z ratowanym

-          śpiączka

Postaraj się ustalić przyczynę zaburzeń i ich nasilenie. Sprawdź czy ratowany orientuje się w otoczeniu, logicznie odpowiada na pytania, spełnia proste polecenia np. otwórz oczy, reaguje na ból.

Sprawdź czy ratowany oddycha. Jeśli nie, rozpocznij sztuczne oddychanie.

Sprawdź czy ma wyczuwalne tętno. Jeśli nie, rozpocznij reanimację.

Jeśli ratowany jest nieprzytomny , ale ma wyczuwalne tętno i oddycha ułóż go w pozycji bocznej ustalonej. Sprawdź czy ratowany doznał urazów. Jeśli ratowany ma drgawki chroń go przed urazem. Sprawdź czy u ratowanego pojawiły się następujące objawy mogące sugerować że nastąpiło:

  1. Udar mózgu

-          nierówność źrenic

-          opadnięcie kącika ust po jednej stronie

Jeśli ratowany stracił przytomność, czy było to poprzedzone zaburzeniami mowy, równowagi, osłabieniem siły mięśniowej po prawej lub lewej części ciała

  1. Cukrzyca

-          sprawdź czy z ust czuć zapach owoców

  1. Zatrucie

-          sprawdź czy z ust ratowanego czuć alkohol

-          sprawdzić czy przyczyną zatrucia mógł być tlenek węgla, leki, grzyby

-          sprawdzić czy w dokumentach ratowanego niema informacji o chorobie

Omdlenie

Jest to nagła, krótkotrwała utrata przytomności wywołana niedostatecznym przepływem krwi przez mózg. Mogą ją poprzedzać zawroty głowy, zaburzenia widzenia, kołatanie serca, nudności i wymioty. Najczęstsze przyczyny przyczyny omdlenia to:

-          emocje

-          długie przebywanie w dusznym pomieszczeniu

-          długie przebywanie w dusznym pomieszczeniu w pozycji stojąc

-          zbyt niski poziom cukru we krwi

-          urazy i krwawienia

Sposoby postępowania.

Ułóż ratowanego na wznak. Unieś jego nogi na wysokość 20 – 30 cm, pod nogi możesz podłożyć koc. Poprawi to dopływ krwi do mózgu. Postaraj się ustalić przyczynę omdlenia. Jeśli objawy ustępują po kilku minutach pomóż poszkodowanemu wstać. Pozostań przy nim – omdlenie może się powtórzyć.

Drgawki

Napad drgawek najczęściej spowodowany jest padaczką (epilepsją), gorączką (szczególnie u dzieci), chorobą serca, gwałtownym wzrostem ciśnienia tętniczego krwi, udarem mózgu (wylew, zator), niskim poziomem cukru we krwi. Drgawki mogą się także pojawić po urazach np. głowy, zatruciach np. alkoholem, lub po porażeniu prądem. Drgawki nie zawsze dotyczą całego ciała, niekiedy obejmują jedynie pewną grupę mięśni np. nóg, rąk.

Objawy

-          pojawienie się (niezależnych od woli ) skurczów mięśni

-          bezwiedne oddawanie moczu, stolca

-          zaburzenia oddychania

-          zaburzenia świadomości

-          utrata przytomności

Sposoby postępowania

Ułóż ratowanego w bezpiecznym miejscu. Twarde podłoże i ostre kanty mogą spowodować zranienie. Rozluźnij ubranie wokół szyi ratowanego. Jeśli w czasie drgawek ratowany wymiotuje ułóż go w pozycji bezpiecznej. Jeśli drgawki spowodowane są wzrostem temperatury (gorączka) spróbuj ją obniżyć. Sprawdź czy ratowany nie doznał urazów. Po ustąpieniu drgawek pomóż ratowanemu, który jest przewlekle chory przyjąć lek. Napad drgawek mógł być wywołany tym iż chory nie zdążył przyjąć leku.

Nie należy wkładać przedmiotów między szczęki ratowanego.

Nie należy przeciwdziałać drgawką siłą przytrzymując ratowanego.

Wstrząs

Jest to groźny dla życia stan spowodowany zmniejszeniem przepływu krwi. Przyczyną wstrząsu może być zakłócenie pracy serca lub reakcja na ciężkie urazy (masywny krwotok, uraz głowy, kręgosłupa), operacje, oparzenia, zakażenia, zatrucia. Wstrząs może wystąpić również po przegrzaniu, obniżeniu temperatury ciała, obniżeniu poziomu cukru we krwi, u osób uczulonych po ukąszeniu. Łatwiej jest zapobiegać wstrząsowi niż go leczyć.

Objawy wstrząsu

-          osłabienie, niepokój

-           zimna, wilgotna skóra

-          przyspieszone, nieregularne tętno

-          przyspieszony, płytki oddech

-          nudności, wymioty

-          wzmożone pragnienie

-          zaburzenie świadomości

Sposób postępowania

-          postaraj się ustalić przyczynę wstrząsu

-           sprawdź czy przyczyną wstrząsu jest uraz kręgosłupa

-          jeśli ratowany nie doznał urazu kręgosłupa ułóż go na płaskim podłożu z uniesionymi nogami (20 – 30 cm)

-          sprawdź czy ratowany oddycha . Jeśli nie rozpocznij sztuczne oddychanie

-          sprawdź czy ma wyczuwalne tętno

-          jeśli ratowany wymiotuje ułóż go w pozycji bocznej

-          jeśli ratowany ma pragnienie zwilż tylko jego usta wodą

Wstrząs uczuleniowy

Uczulenie czyli alergia, jest to swoista reakcja organizmu na pewne związki chemiczne znajdujące się między innymi w powietrzu i pokarmach. Człowiek może być uczulony na niektóre składniki pokarmowe, na leki, kosmetyki, proszki do prania, a także na jad wstrzyknięty w wyniku użądlenia lub ukąszenia. Reakcja na związki chemiczne może być bardzo różna – od niewielkiego swędzenia skóry i wysypki, aż po wystąpienie wstrząsu uczuleniowego (anafilaktycznego). Wstrząs uczuleniowy jest bardzo silną reakcją organizmu, do której dochodzi w ciągu kilku sekund, lub minut od wstrzyknięcia.

Objawy

-          zmiana zabarwienia skóry

-          czasami wysypka, obrzęk powiek, języka, kończyn

-          nudności, wymioty, bule brzucha

-          duszności, przyspieszony świszczący oddech

-          przyspieszone tętno

-          utrata przytomności

Sposób postępowania

-          ustalić bezpośrednią przyczynę uczulenia

-          usunąć przyczynę

-          dowiedzieć się od ratowanego czy ma tabletki przeciw uczuleniowe. Jeśli ma podać mu je

-          uspokoić ratowanego, niepokój nasila reakcję uczuleniową

Zaburzenia oddychania

Niezbędny dla życia tlen wdychany jest nos, usta, a następnie drogami oddechowymi czyli przez krtań, tchawicę, oskrzela, dociera do płuc, skąd przedostaje się do krwi.

W oddychaniu biorą udział także mięśnie klatki piersiowej i żebra. Oddychanie jest kontrolowane przez centralny układ nerwowy. Uraz lub niewydolność któregokolwiek z elementów biorących udział w oddychaniu prowadzi do zaburzeń.

Objawy

-          przyspieszony płytki oddech

-          kaszel niekiedy z wyksztuszeniem

-          świst, rzężenie słyszalne podczas wydychania, wdychania

-          sinica warg, paznokci

-          zaburzenia świadomości

-          zatrzymanie oddechu

-          utrata przytomności

Sposób postępowania

Sprawdzić czy zaburzenia oddychania nie polegają jedynie na przyspieszonym oddechu, czyli hiperwentylacji. Przyczyną może być zdenerwowanie. Uspokój ratowanego i postaraj się aby zwolnił tempo oddychania. Każ mu aby oddychał z taką częstotliwością jak ty.

Sprawdź czy przyczyną  zaburzeń jest ciało obce (patrz zadławienie). Patrz czy oprócz zaburzeń oddychania ratowany ma objawy wstrząsu. Dowiedz się od ratowanego czy zaburzeniom oddychania towarzyszy ból w klatce piersiowej (piekący, gniotący, zlokalizowany za mostkiem) może to być spowodowane zawałem serca.

Udar mózgu

Udar mózgu jest następstwem nagłego przerwania dopływu krwi tętniczej do pewnego obszaru mózgu w skutek pęknięcia lub zakrzepu w naczyniach krwionośnych.

Objawy

-          nagły silny ból głowy

-          nudności

-          zaburzenia równowagi, zawroty głowy

-          nagłe osłabienie siły mięśni

-          drgawki

-          opadnięcie kącika ust po jednej stronie

-          zaburzenia mowy

-          nagłe zaburzenie widzenia

-          nierówność źrenic

-          utrata przytomności

Uraz głowy

Do urazu głowy dochodzi najczęściej w wyniku uderzenia lub upadku. Obrażenia mogą być zewnętrzne, wewnętrzne. Na podstawie obrażeń i okoliczności, w jakich doszło do urazu można wstępnie ocenić stan ratowanego.

Objawy

-          uszkodzenie skóry lub kości czaszki

-          przezroczysta i (lub) krwawa wydzielina z nosa i (lub) ucha może świadczyć o pęknięciu podstawy czaszki

-          zaburzenia świadomości, mowy i widzenia

-          nudności, wymioty

-          drgawki

-          nierówność źrenic

Doraźnym sposobem działania jest założenie opatrunku jałowego. W przypadku wydzieliny z ucha i nosa nie należy tamować wypływu płynu rdzeniowo-mózgowego.

Uraz kręgosłupa

Kręgosłup składa się z kilu odcinków:

-          szyjny 7 kręgów

-          piersiowy 12 kręgów

-          lędźwiowy 5 kręgów

-          krzyżowy 5 kręgów

-          guziczny (ogonowy) 3 – 4 kręgi

Odcinek szyjny, lędźwiowy i piersiowy zbudowany jest z kręgów które połączone są ze sobą stawowo. Odcinek krzyżowy nazywany jest kością krzyżową gdyż kręgi się zrastają stanowiąc element miednicy. Podczas złamań najczęściej uszkodzeniu ulega odcinek szyjny i lędźwiowy.

Objawy

-          ból głowy, szyi, pleców

-          zaburzenia oddychania

-          niedowład, porażenie siły mięśni

-          bezwiedne oddawanie moczu, stolca

-          zaburzenia czucia rąk i nóg

-          utrata przytomności

Sposób postępowania

-          postaraj się ustalić przyczynę urazu i okoliczności wypadku

-          sprawdzić tętno i oddech

-          opatrzyć rany

jeśli poszkodowany leży na boku należy ułożyć go na plecach, należy podczas tej czynności zadbać o to aby kręgosłup, szyja i głowa były jak najmniej narażone na ruch. Dodatkowo zabezpieczamy kręgosłup szyjny kołnierzem ortopedycznym.

W momencie przenoszenia poszkodowanego należy zadbać o to aby była większa grupa ratowników w celu bezpiecznego przemieszczenia poszkodowanego.

Jeden ratownik podczas przemieszczania cały czas musi podtrzymywać głowę. Przed transportem należy przypiąć poszkodowanego pasami.

Jeśli ratowany z urazem kręgosłupa ma na sobie kask nie należy zdejmować go bez wyraźnej potrzeby.

W sytuacji gdy zdjęcie kasku jest absolutnie konieczne muszą to zrobić dwie osoby. Podczas gdy jedna osoba będzie powoli zdejmować kask druga podtrzymuję szyję z tyłu i brodę.

Urazy klatki piersiowej

W wyniku urazu klatki piersiowej może nastąpić uszkodzenie płuc, serca i dużych naczyń krwionośnych.

Objawy

-          uszkodzenie skóry

-          krwawienie

-          ból

-          zaburzenia oddychania

-          utrata przytomności

Sposób postępowania

-          sprawdzić oddech i tętno

-          sprawdzić czy ratowany oprócz urazu klatki ma inne obrażenia

założyć opatrunek

Nie wolno

-          wyjmować tkwiącego w ranie klatki piersiowej ciała obcego

-          podawać niczego doustnie

-          podkładać poduszki pod głowę

Uraz brzucha

Uraz brzucha jest bardzo niebezpieczny. Obrażeniom może towarzyszyć krwotok wewnętrzny. Pęknięcia narządów wewnętrznych np. śledziony, wątroby.

Objawy

-          uszkodzenie powłok brzusznych

-          krwawienie

-          ból początkowo niewielki a następnie narastający

-          nudności wymioty

-          utrata przytomności

Sposób postępowania

-          ustalić przyczynę urazu, jego wielkość, uraz zewnętrzny, wewnętrzny

-          sprawdzić czy poszkodowany nie doznał innych obrażeń

-          ułożyć poszkodowanego jeśli niema przeciwskazań z nogami uniesionymi do góry

-          założyć opatrunek jeśli rana krwawi

-          jeśli widoczne są narządy wewnętrzne założyć opatrunek (nie wolno stosować waty ani ligniny)

Złamania

Złamania kości najczęściej spowodowane są urazem mechanicznym. Jeśli złamana kość przebije skórę mamy do czynienia ze złamaniem otwartym, jeśli nie ze złamaniem zamkniętym.

Objawy

-          ból, obrzęk, krwawienie

-          zmiana zabarwienia skóry

-          zmiana kształtu

-           trudności w poruszaniu

-          widoczne w ranie odłamy kostne

Sposoby postępowania

-          unieruchomienie – jeśli mamy do czynienia ze złamaniem otwartym należy opatrzyć ranę. Złamane kończyny unieruchmiamy poprzez unieruchomienie sąsiednich stawów

a)      Unieruchomienie stawu skokowego

b)      Unieruchomienie kolana

c) Unieruchomienie kości udowej

d) Unieruchomienie nadgarstka

e) Unieruchomienie łokcia

Krwotok

Dorosły człowiek ma około 5 – 6 litrów krwi. Krew płynie naczyniami krwionośnymi: tętnicami (bogata w tlen) i żyłami (odtlenowana). Z uszkodzonej tętnicy krew wypływa pod dużym ciśnieniem i jest jasno czerwona. Podczas krwotoku z żył  krew jest ciemniejsza i wypływa pod mniejszym ciśnieniem. Krwotok w wyniku którego krew wydostaje się na zewnątrz, nazywamy zewnętrznym, krwotok do jam ciała nazywamy wewnętrznym. W organiźmie zdrowego człowieka działają mechanizmy, które powodują krzepnięcie krwi i powstanie skrzepu. Im wolniej krew wypływa tym łatwiej powstaje skrzep i naczynia zasklepiają się. Obfity krwotok może stanowić zagrożenie dla życia, powodować wstrząs.

Krwotoki żylne należy opatrywać kładąc opatrunek, a następnie bandażować, bądź ucisnąć. Krwotoki tętnicze tamujemy poprzez założenie opaski uciskowej powyżej krwawienia, a następnie zranioną kończynę unosimy powyżej poziomu serca.

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterDzisiaj10
mod_vvisit_counterWczoraj38
mod_vvisit_counterTen tydzień99
mod_vvisit_counterPoprzedni tydzień508
mod_vvisit_counterTen miesiąc777
mod_vvisit_counterPoprzedni miesiąc896
mod_vvisit_counterWszystkich235698